Định mức đơn giá khoan khảo sát địa chất

Khoan khảo sát địa chất công trình là gì?

Khoan khảo sát địa chất công trình là quá trình tạo hố khoan, lấy mẫu đất đá, ghi nhận địa tầng, thực hiện thí nghiệm hiện trường và thu thập dữ liệu nước dưới đất để phục vụ thiết kế nền móng, xử lý nền, mái dốc hoặc công trình ngầm.

Mục tiêu không chỉ là khoan đủ số mét. Kết quả phải giúp kỹ sư xác định được các lớp đất đá, chiều dày, trạng thái, chỉ tiêu cơ lý và mức độ biến đổi theo mặt bằng, chiều sâu. Chất lượng khảo sát phụ thuộc vào vị trí hố khoan, dụng cụ lấy mẫu, cách bảo quản mẫu, thí nghiệm và năng lực phân tích dữ liệu.

Người đọc cần hiểu quy trình tổng thể có thể tham khảo bài khoan địa chất và cách lấy mẫu.

Sản phẩm khảo sát thường gồm những gì?

• Sơ đồ vị trí và tọa độ các hố khoan.
• Nhật ký khoan và mô tả địa tầng.
• Hình trụ hố khoan, mặt cắt địa chất công trình.
• Kết quả SPT hoặc thí nghiệm hiện trường khác.
• Kết quả thí nghiệm cơ lý đất đá trong phòng.
• Số liệu mực nước dưới đất tại thời điểm quan trắc.
• Bảng tổng hợp chỉ tiêu phục vụ thiết kế.
• Nhận xét về điều kiện nền và kiến nghị kỹ thuật trong phạm vi khảo sát.

Bảng giá khoan khảo sát địa chất tham khảo

Bảng dưới đây được xây dựng từ mức giá dịch vụ đang có trong nội dung gốc, dùng để tham khảo cho khối lượng khoan tương đối lớn, địa tầng đất thông thường và điều kiện tiếp cận thuận lợi. Đây không phải đơn giá pháp lý áp dụng chung cho mọi công trình.

Mức giá cần được xác nhận lại tại thời điểm báo giá. Khoan đá, cuội sỏi, địa tầng mất nước, hố sâu, mặt bằng khó tiếp cận hoặc công trình ngoài tỉnh có thể áp dụng đơn giá khác.

Những nội dung phải ghi rõ trong báo giá

Định mức và đơn giá khoan khảo sát khác nhau thế nào?

Định mức xây dựng thể hiện lượng hao phí vật liệu, nhân công và máy thi công cần thiết để hoàn thành một đơn vị khối lượng công việc trong điều kiện xác định. Định mức không phải là giá tiền cố định.

Đơn giá khảo sát được xác định từ định mức và giá đầu vào tại thời điểm lập dự toán. Giá nhân công, nhiên liệu, vật tư, ca máy và điều kiện địa phương làm thay đổi kết quả.

Báo giá thương mại là mức giá nhà thầu đề xuất để thực hiện một phạm vi cụ thể. Báo giá có thể được lập theo mét khoan, hố khoan, gói khảo sát hoặc tổ hợp nhiều công việc.

Nghị định 206/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 và quy định chi tiết về quản lý chi phí đầu tư xây dựng. Khi lập dự toán cho dự án sử dụng khung quản lý chi phí nhà nước, cần áp dụng văn bản hiện hành, hệ thống định mức, chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật và công bố giá phù hợp tại thời điểm lập.

Vì sao phải khảo sát địa chất trước khi thiết kế?

Khảo sát địa chất giúp giảm mức độ không chắc chắn về nền đất đá. Dữ liệu là đầu vào để lựa chọn móng nông, móng cọc, giải pháp gia cố nền, chiều sâu đào, biện pháp hạ nước hoặc ổn định mái dốc.

• Xác định sự phân bố các lớp đất đá theo chiều sâu.
• Đánh giá sức chịu tải và khả năng biến dạng của nền.
• Nhận biết lớp đất yếu, bùn, cát rời hoặc đá phong hóa.
• Ghi nhận mực nước dưới đất và điều kiện thủy văn liên quan.
• Cung cấp thông số cho tính toán lún, cọc và tường chắn.
• Phát hiện nguy cơ trượt, sụt, xói ngầm hoặc mất ổn định.
• Giúp thiết kế tập trung đúng rủi ro thay vì tăng vật liệu theo cảm tính.

Khảo sát không tự quyết định loại móng. Đơn vị thiết kế sử dụng dữ liệu khảo sát cùng tải trọng, kết cấu và tiêu chuẩn để đưa ra giải pháp.

Khi nào công trình cần khoan khảo sát địa chất?

Nội dung cũ dẫn “Thông tư 39/2009/TT-BXD” và cho rằng công trình trên 250 m² hoặc lớn hơn ba tầng bắt buộc phải khoan. Không nên tiếp tục sử dụng ngưỡng này như quy định chung. Nhu cầu khảo sát phải được xác định theo Luật Xây dựng, quy định quản lý hoạt động xây dựng, nhiệm vụ khảo sát, loại công trình, địa chất và yêu cầu thiết kế.

Các trường hợp thường cần khảo sát gồm:

• Công trình có tải trọng lớn hoặc nhiều tầng.
• Nhà xưởng, kho, silo hoặc thiết bị có tải trọng tập trung.
• Cầu, đường, kè, cảng, thủy lợi và hạ tầng tuyến.
• Khu đất san lấp, nền đất yếu hoặc có lớp bùn dày.
• Công trình có tầng hầm, hố đào sâu hoặc gần nhà lân cận.
• Khu vực đồi dốc, đá phong hóa hoặc có nguy cơ trượt.
• Dự án mở rộng nhưng hồ sơ khảo sát cũ không còn đại diện.
• Công trình xuất hiện lún, nứt hoặc biến dạng cần đánh giá nguyên nhân.

Các công việc của quá trình khoan khảo sát

Các phương pháp khoan khảo sát thường dùng

Phương pháp khoan phải phù hợp với địa tầng và cấp chất lượng mẫu cần thu. Một hố khoan có thể phải thay đổi mũi, ống mẫu, dung dịch hoặc phương pháp theo chiều sâu.

Khoan trong đất

Đất mềm đến đất cứng có thể được khoan bằng guồng xoắn, khoan xoay rửa hoặc phương pháp phù hợp khác. Mẫu đất nguyên dạng cần dụng cụ lấy mẫu riêng; mẫu thu từ mùn khoan hoặc guồng thường là mẫu xáo động.

Ở cát, sỏi hoặc đất dưới mực nước, phải kiểm soát sập thành, mất dung dịch và xói mẫu. Ống chống có thể cần thiết để giữ ổn định hố.

Khoan trong đá

Đá phong hóa và đá gốc thường được khoan xoay lấy lõi bằng mũi hợp kim hoặc kim cương. Ống mẫu đơn, đôi hoặc ba lớp được lựa chọn theo mức độ nứt nẻ và yêu cầu bảo toàn lõi.

Đối với đá yếu, nứt nẻ hoặc phong hóa, lưu lượng rửa quá lớn có thể làm mất vật liệu. Chế độ khoan phải được điều chỉnh theo tốc độ tiến, mô-men, mùn khoan và tỷ lệ thu hồi lõi.

Việc chọn dụng cụ cắt được phân tích chi tiết trong bài các loại mũi khoan địa chất.

Thí nghiệm SPT có được tính trong đơn giá khoan không?

SPT là thí nghiệm xuyên tiêu chuẩn thực hiện trong hố khoan, thường dùng để đánh giá sức kháng xuyên của đất và lấy mẫu nhận dạng. SPT không mặc nhiên được tính miễn phí trong mọi đơn giá khoan.

Báo giá cần ghi rõ:

• Tần suất thực hiện theo chiều sâu.
• Đơn giá theo lần hay đã gộp trong mét khoan.
• Trường hợp phải đóng xuyên hoặc dừng do gặp cuội đá.
• Cách hiệu chỉnh và trình bày trị số N.
• Chi phí ống chẻ, mẫu và nhật ký.

Chi tiết kỹ thuật được trình bày tại bài thí nghiệm SPT trong khoan địa chất.

“Một báo giá khảo sát tốt phải cho biết khách hàng nhận được loại mẫu nào, bao nhiêu thí nghiệm và sản phẩm báo cáo gì. Chỉ ghi giá một mét khoan mà không nêu phạm vi thì rất khó so sánh chất lượng giữa các nhà thầu.”

Kỹ sư Phan Việt Tuyên

Những yếu tố làm thay đổi đơn giá khoan

Địa tầng thực tế có thể khác dự kiến. Hợp đồng nên quy định cách xác nhận phát sinh khi gặp đá, cuội, hang rỗng hoặc điều kiện đặc biệt.

Đơn giá thường bao gồm và chưa bao gồm những gì?

Không có một cấu trúc bao gồm chung cho mọi nhà thầu. Trước khi ký hợp đồng, cần lập bảng phạm vi rõ ràng.

Đo mực nước dưới đất trong hố khoan

Mực nước ghi ngay trong lúc khoan có thể bị ảnh hưởng bởi nước rửa, dung dịch và quá trình mở lỗ. Muốn sử dụng cho thiết kế, cần ghi rõ thời điểm đo, thời gian chờ ổn định và điều kiện hố.

Đối với dự án nhạy cảm với nước, một lần đo trong hố khoan có thể chưa đủ. Có thể cần lắp ống quan trắc hoặc piezometer và theo dõi theo thời gian để đánh giá biến động mùa, ảnh hưởng thủy triều hoặc quá trình hạ nước.

Cách lập dự toán khảo sát địa chất

Dự toán không chỉ lấy tổng số mét nhân với một đơn giá. Cần bóc tách đầy đủ khối lượng và điều kiện thực hiện.

Đối với dự án tư nhân nhỏ, báo giá trọn gói có thể thuận tiện hơn. Tuy nhiên, phạm vi vẫn phải mô tả đủ để tránh tranh chấp khi địa tầng hoặc khối lượng thay đổi.

Ví dụ cách tính chi phí tham khảo

Giả sử một dự án có 10 hố, mỗi hố sâu 20 m, tổng khối lượng 200 m. Nếu tạm dùng mức từ 280.000 đồng/m, riêng phần khoan tham khảo là:

200 m × 280.000 đồng/m = 56.000.000 đồng.

Con số này chưa thể coi là giá hợp đồng nếu chưa xác định:

• Số lần SPT và số lượng mẫu nguyên dạng.
• Danh mục thí nghiệm trong phòng.
• Chi phí huy động và di chuyển giữa các hố.
• Phần khoan đá, cuội hoặc ống chống phát sinh.
• Định vị, cao độ và hoàn trả mặt bằng.
• Số bộ báo cáo, thuế và điều kiện thanh toán.

Ví dụ chỉ minh họa cách nhân khối lượng với giá tham khảo, không phải báo giá cho một dự án cụ thể.

Tiêu chuẩn và căn cứ cần lưu ý

TCVN 9437:2012 hiện được Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam ghi nhận còn hiệu lực. Tiêu chuẩn quy định quy trình khoan thăm dò địa chất công trình phục vụ khảo sát thiết kế và thi công công trình giao thông; có thể tham khảo cho công trình khác khi bổ sung yêu cầu phù hợp.

Nghị định 175/2024/NĐ-CP quy định chi tiết một số nội dung và biện pháp thi hành Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng. Nghị định 06/2021/NĐ-CP quy định quản lý chất lượng, thi công và bảo trì công trình. Nghị định 206/2026/NĐ-CP là căn cứ hiện hành về quản lý chi phí đầu tư xây dựng từ ngày 01/07/2026.

Cách chọn nhà thầu khảo sát địa chất

• Báo giá nêu rõ phạm vi đã bao gồm và chưa bao gồm.
• Phương án khoan phù hợp với địa tầng dự kiến.
• Nhân sự hiện trường có khả năng mô tả và kiểm soát mẫu.
• Thiết bị, mũi khoan và ống mẫu đáp ứng nhiệm vụ.
• Phòng thí nghiệm có phạm vi phù hợp với chỉ tiêu.
• Nhật ký khoan, ảnh mẫu và hồ sơ được lưu đầy đủ.
• Báo cáo thể hiện dữ liệu, giả thiết và giới hạn khảo sát.
• Có quy trình xác nhận phát sinh trước khi thực hiện.

Thông tin tổng quan về phạm vi thực hiện được trình bày tại trang dịch vụ khảo sát địa chất.

Câu hỏi thường gặp về đơn giá khoan địa chất

Kết luận

Định mức đơn giá khoan khảo sát địa chất không phải một mức tiền cố định áp dụng cho mọi công trình. Định mức mô tả hao phí; đơn giá dự toán phụ thuộc giá đầu vào; báo giá dịch vụ phụ thuộc khối lượng, địa tầng, thí nghiệm và điều kiện thi công.

Bảng giá từ 250.000–280.000 đồng/m trong bài chỉ nên dùng để ước tính sơ bộ cho khối lượng lớn và điều kiện thông thường. Trước khi ký hợp đồng, chủ đầu tư cần yêu cầu nhà thầu liệt kê rõ phần khoan, SPT, mẫu, thí nghiệm, vận chuyển, ống chống, báo cáo và các trường hợp phát sinh.