Sai số 2C trong trắc địa là gì? Các sai số thường gặp

Sai số 2C trong trắc địa là chỉ tiêu dùng để kiểm tra sai số chuẩn trực ngang của máy kinh vĩ hoặc máy toàn đạc: trục ngắm không vuông góc tuyệt đối với trục quay ngang của ống kính. Nếu không được kiểm soát, sai số này có thể ảnh hưởng đến số đọc hướng ngang, định hướng, lưới khống chế, bố trí tim trục và các công việc cần độ chính xác cao.

Đo Vẽ Nhanh cập nhật bài này theo cách tiếp cận kỹ thuật hiện hành: phân biệt rõ C với 2C, giải thích vì sao đo hai mặt giúp triệt giảm sai số, cách kiểm tra tại hiện trường và khi nào cần chạy chương trình hiệu chỉnh của đúng model máy.

ISO 17123-3:2001 hiện vẫn là tiêu chuẩn ISO đang được công bố cho quy trình kiểm tra hiện trường đối với máy kinh vĩ; ISO xác nhận tiêu chuẩn này đã được rà soát và vẫn còn hiện hành. Tiêu chuẩn hướng đến đánh giá độ chính xác lặp lại và sự phù hợp của thiết bị với nhiệm vụ đo, chứ không thay thế quy trình kiểm định toàn diện hoặc hướng dẫn hiệu chỉnh của nhà sản xuất.

Mục lục nội dung

Sai số 2C trong trắc địa là gì?

Nguyên nhân của sai số 2C trong máy toàn đạc
Sai số chuẩn trực ngang xuất hiện khi trục ngắm không vuông góc lý tưởng với trục quay ngang của ống kính.

Trong hình học lý tưởng của máy toàn đạc, trục ngắm phải vuông góc với trục quay ngang. Nếu điều kiện này không được thỏa mãn, khi ống kính quay quanh trục ngang, mặt phẳng ngắm không đi qua đúng phương hình học lý tưởng và số đọc hướng ngang bị ảnh hưởng.

Thuật ngữ collimation error, horizontal collimation hoặc line-of-sight error thường được các hãng dùng cho sai số này. Trong tài liệu trắc địa Việt Nam, người dùng thường gọi là sai số 2C vì phép kiểm tra hai mặt cho ra độ lệch gấp đôi sai số chuẩn trực một phía.

File nguồn cũng xác định đúng bản chất rằng 2C liên quan đến trục ngắm và trục quay ngang, đồng thời nhấn mạnh vai trò của kiểm tra trước các công việc cần độ chính xác cao. fileciteturn4file0L3-L7

C và 2C khác nhau thế nào?

Đây là điểm rất dễ nhầm khi tính toán.

Giả sử:

  • HI: số đọc hướng ngang khi ngắm mục tiêu ở mặt I.
  • HII: số đọc hướng ngang khi ngắm đúng mục tiêu ở mặt II sau khi đảo kính.

Nếu máy hoàn toàn lý tưởng, hai số đọc phải lệch nhau đúng 180° hoặc 200 gon. Phần chênh ngoài giá trị lý tưởng là 2C:

2C = HI − HII ± 180°

C = (HI − HII ± 180°) / 2

Dấu cộng hoặc trừ 180° được chọn để đưa hiệu số về khoảng giá trị nhỏ quanh 0°. Nếu dùng gon thì thay 180° bằng 200 gon.

Ví dụ, mặt I đọc 40°00′00″ và mặt II đọc 220°00′08″. Khi quy đổi về cùng hướng, 2C ≈ −8″C ≈ −4″. Khi ghi nhật ký cần thống nhất đang báo C hay 2C để tránh nhầm gấp đôi.

Vì sao đo hai mặt giúp kiểm soát sai số chuẩn trực?

Sai số chuẩn trực ngang đổi dấu khi chuyển từ mặt I sang mặt II. Vì vậy, nếu quan sát cùng mục tiêu ở hai mặt và lấy kết quả phù hợp, ảnh hưởng bậc nhất của sai số này có thể được triệt giảm.

Đây là nguyên lý quan trọng trong đo góc chính xác, lưới khống chế và kiểm tra thiết bị. Các máy toàn đạc điện tử hiện đại còn có thể xác định hằng số chuẩn trực bằng chương trình hiệu chỉnh rồi tự động áp số hiệu chỉnh cho quan sát một mặt.

Tuy nhiên, đo hai mặt không sửa được mọi sai số. Nếu máy đặt lệch tâm, chân máy rung, mục tiêu rung, bọt thủy không ổn định, khúc xạ mạnh hoặc thao tác bắt mục tiêu kém thì các nguồn sai số đó vẫn tồn tại.

Ảnh hưởng của một số nguồn sai số khi dùng máy toàn đạc
Nguồn sai số Đo hai mặt có giúp giảm? Cách kiểm soát chính
Sai số chuẩn trực ngang C Có, nếu quan sát hai mặt đúng quy trình Đo hai mặt, chạy calibration theo manual
Sai số chỉ tiêu đứng Có thể giảm khi lấy kết quả hai mặt Kiểm tra V-index, hiệu chỉnh đúng model
Máy không cân bằng Không triệt hết Cân máy, kiểm tra compensator
Lệch tâm máy/gương Không Định tâm chính xác, dùng bipod/tribrach phù hợp
Khúc xạ và nhiễu khí quyển Không hoàn toàn Chọn thời gian đo, hạn chế tia ngắm sát bề mặt nóng
Rung chân máy hoặc mục tiêu Không Ổn định hệ thống trước khi đọc số

Sai số 2C ảnh hưởng công việc nào nhiều nhất?

Ảnh hưởng của C phụ thuộc góc đứng, khoảng cách, hình học mạng và phương pháp đo. Trong đo góc ngang một mặt, sai số chuẩn trực tác động trực tiếp đến hướng quan sát. Khi công việc yêu cầu độ chính xác cao, không nên coi sai số nhỏ của máy là “không đáng kể” nếu chưa so với ngân sách sai số của nhiệm vụ.

Các nhóm công việc cần chú ý gồm:

  • Đo góc và lưới khống chế trắc địa.
  • Bố trí tim trục, cọc, móng và cấu kiện công trình.
  • Chuyển trục lên tầng.
  • Quan trắc chuyển dịch ngang và nghiêng.
  • Đo chi tiết địa hình yêu cầu độ tin cậy cao.
  • Cắm mốc hoặc phục hồi điểm khi hướng ngắm dài.

Bài trắc đạc công trình là gì giúp Bạn thấy máy toàn đạc được sử dụng ở nhiều giai đoạn từ lưới khống chế đến bố trí và hoàn công.

Nguyên nhân làm sai số 2C thay đổi

Không nên quy mọi giá trị 2C lớn cho “máy hỏng”. Sai số chuẩn trực có thể thay đổi bởi trạng thái thiết bị và môi trường.

  • Máy bị va chạm hoặc chịu rung trong vận chuyển.
  • Biến đổi nhiệt độ lớn giữa nơi bảo quản và hiện trường.
  • Cụm ống kính, trục quay hoặc hệ cảm biến thay đổi sau thời gian sử dụng.
  • Máy vừa sửa chữa, bảo dưỡng hoặc thay linh kiện.
  • Compensator hoặc cảm biến nghiêng chưa được kiểm tra phù hợp.
  • Chân máy lún, rung hoặc tribrach không ổn định trong lúc kiểm tra.
  • Mục tiêu không rõ nét, quá gần hoặc chịu ảnh hưởng khúc xạ.

Một số nguyên nhân trong file gốc như vận chuyển, va chạm, nhiệt độ, rung chân máy và việc chỉ đo một mặt đều là các cảnh báo thực tế nên giữ lại. fileciteturn4file0L38-L51

Cách kiểm tra sai số 2C ngoài hiện trường

Bước 1: Chọn vị trí đặt máy ổn định

Đặt máy trên chân chắc chắn, nền không rung và tránh sát máy móc đang hoạt động. Cân bằng máy cẩn thận và chờ thiết bị thích nghi nhiệt độ nếu vừa chuyển từ môi trường điều hòa ra ngoài trời.

Bước 2: Chọn mục tiêu rõ, cố định

Chọn mục tiêu có cạnh hoặc tâm rõ nét, ổn định và đủ xa để thao tác ngắm có ý nghĩa. Không cần áp một khoảng cách “tối thiểu 50 m” cho mọi model; khoảng cách nên phù hợp manual và điều kiện hiện trường.

Bước 3: Ngắm và đọc hướng ở mặt I

Khử thị sai, lấy nét chính xác, dùng vi động để bắt mục tiêu và ghi HI. Không thay đổi vị trí máy sau số đọc này.

Bước 4: Đảo kính sang mặt II

Quay máy và đảo ống kính đúng quy trình, bắt lại chính mục tiêu ban đầu. Ghi HII.

Bước 5: Tính 2C và C

Tính độ lệch khỏi 180° rồi chia đôi nếu cần giá trị C. Nếu máy hiển thị sẵn collimation error, cần biết máy đang báo hằng số nào để không tính lặp.

Bước 6: Lặp lại nhiều lần

Một cặp số đọc duy nhất có thể chịu ảnh hưởng thao tác ngắm. Với kiểm tra quan trọng nên thực hiện nhiều bộ đo hoặc theo đúng quy trình calibration của hãng.

Bước 7: So với yêu cầu của đúng model và nhiệm vụ

Nếu giá trị không ổn định hoặc vượt giới hạn mà hãng/dự án quy định, ngừng dùng máy cho công việc chính xác và thực hiện quy trình kiểm tra – hiệu chỉnh thích hợp.

Mô hình kiểm tra và điều chỉnh sai số 2C
Kiểm tra sai số chuẩn trực ngang bằng cách quan sát cùng mục tiêu ở hai mặt của ống kính.

Có nên dùng bảng giới hạn 2C cố định cho mọi máy?

Không. File nguồn có một bảng tham khảo gán ngưỡng như ±5″, ±12″ và ±30″ cho nhiều cấp máy. Cách trình bày này dễ tạo cảm giác đây là giới hạn phổ quát, trong khi ngưỡng kiểm tra và hiệu chỉnh phụ thuộc model, thiết kế thiết bị và quy trình của hãng. fileciteturn4file0L97-L146

Ví dụ, một manual của FOIF đưa ngưỡng C = 8″ cho model cụ thể, nhưng không thể lấy giá trị đó áp sang Leica, Trimble, Topcon hay Sokkia khác model.

Với máy hiện đại, cách an toàn là:

  1. Đọc specification về độ chính xác góc của model.
  2. Đọc mục Check & Adjust / Calibration / Collimation trong manual.
  3. Thực hiện quy trình hai mặt đúng hướng dẫn.
  4. Đánh giá thêm yêu cầu độ chính xác của công việc.

ISO 17123-3 cũng định vị kiểm tra hiện trường như một bước đánh giá sự phù hợp của thiết bị với nhiệm vụ tức thời, không phải một bảng “đạt/trượt” duy nhất cho mọi máy.

Độ chính xác góc 1″ có nghĩa 2C phải nhỏ hơn 1″ không?

Không. Độ chính xác góc mà hãng công bố thường là chỉ tiêu độ chính xác đo góc theo một quy trình tiêu chuẩn, không phải giới hạn trực tiếp của hằng số chuẩn trực.

Một máy 1″ vẫn có thể có hằng số collimation vài giây và phần mềm máy áp hiệu chỉnh cho số đọc. Điều cần đánh giá là hằng số có ổn định hay không, máy có cho phép hiệu chỉnh đúng và kết quả đo có đáp ứng nhiệm vụ hay không.

Do đó, không nên nhìn specification “1″” rồi kết luận 2C = 4″ là máy hỏng hoặc ngược lại.

Máy toàn đạc có tự bù sai số 2C không?

Nhiều máy điện tử có chương trình xác định sai số chuẩn trực ngang. Sau khi người dùng đo cùng mục tiêu ở hai mặt, máy tính hằng số và lưu trong bộ nhớ; các quan sát một mặt sau đó được hiệu chỉnh bằng hằng số này.

Sokkia mô tả chức năng Collimation dùng quan sát hai mặt để xác định collimation error và thiết lập hằng số. Trimble cũng mô tả horizontal collimation error là độ lệch của trục ngắm khỏi vị trí vuông góc với trunnion axis, với quy trình test trước đo để xác định hiệu chỉnh.

Nhưng phần mềm bù không thay cho trạng thái cơ khí tốt. Nếu sai số biến động lớn giữa các lần calibration, máy vừa va đập hoặc compensator bất ổn, cần kiểm tra kỹ thuật thay vì chỉ lưu hằng số mới.

Khi nào cần chạy Check & Adjust?

Nên kiểm tra hoặc chạy chương trình hiệu chỉnh khi:

  • Trước công việc lưới, quan trắc hoặc bố trí chính xác cao.
  • Máy vừa vận chuyển đường dài hoặc đi qua địa hình rung xóc.
  • Máy bị va chạm hoặc có nghi ngờ về trạng thái thiết bị.
  • Nhiệt độ môi trường làm việc thay đổi mạnh.
  • Kết quả hai mặt chênh bất thường hoặc không lặp lại.
  • Máy vừa bảo dưỡng, sửa chữa hoặc thay linh kiện.
  • Theo chu kỳ kiểm tra mà đơn vị quản lý thiết bị quy định.

Với máy có menu calibration, nên làm đúng trình tự của hãng. Một số model yêu cầu kiểm tra compensator trước collimation hoặc liên kết V-index với bước hiệu chỉnh khác.

Sai số MO là gì?

Bản chất và nguyên nhân của sai số MO
MO thường được dùng để mô tả sai số chỉ tiêu đứng hoặc vertical index error theo quy ước của từng loại máy.

Trong tài liệu trắc địa Việt Nam, MO thường chỉ sai số chỉ tiêu bàn độ đứng. Với máy toàn đạc hiện đại, hãng thường dùng thuật ngữ Vertical Index Error hoặc V-Index.

Nếu hệ đọc góc đứng dùng góc thiên đỉnh, khi trục ngắm nằm ngang thì số đọc lý tưởng ở hai mặt liên hệ với 90° và 270°, tổng bằng 360°. Nếu vạch zero/chỉ tiêu của bàn độ đứng bị lệch, tổng hai số đọc khác 360°.

Leica mô tả V-index là độ lệch khi vertical circle không đọc đúng 90°/100 gon lúc trục ngắm nằm ngang. Đây là cách giải thích trực tiếp, dễ dùng hơn việc mô tả “vạch chuẩn bàn độ đứng” theo cấu tạo máy cơ cổ.

Cách kiểm tra sai số chỉ tiêu đứng

Với máy hiển thị góc thiên đỉnh theo quy ước phổ biến 0° tại thiên đỉnh, một cách tính cơ bản là:

i = (VI + VII − 360°) / 2

Trong đó VI và VII là số đọc cùng mục tiêu ở hai mặt. Nếu máy dùng quy ước góc đứng khác, công thức phải đổi tương ứng.

Vì vậy, bài mới không giữ một danh sách công thức MO 90°–270°, 0°–180°, 0°–0° như công thức chung cho mọi máy. Kỹ thuật viên cần xem cách hiển thị góc đứng và manual của model đang sử dụng.

Mô hình điều chỉnh sai số MO trong máy toàn đạc
Mô hình minh họa kiểm tra và điều chỉnh sai số chỉ tiêu đứng; thao tác thực tế phải theo hướng dẫn của đúng model máy.

Có nên tự điều chỉnh MO bằng ốc cân máy?

Không nên dùng hướng dẫn cơ khí tổng quát cho máy toàn đạc điện tử hiện đại. File nguồn có đoạn mô tả đưa số đọc về chuẩn bằng ốc cân hoặc vi động đứng, nhưng quy trình này không phù hợp để áp dụng chung cho mọi thiết bị. fileciteturn4file0L210-L225

Máy điện tử thường có chương trình xác định V-index và ghi hằng số hiệu chỉnh. Một số hệ máy còn yêu cầu hiệu chỉnh cảm biến nghiêng hoặc compensator theo trình tự trước khi thực hiện V-index.

Nếu manual yêu cầu can thiệp cơ khí, công việc nên do kỹ thuật viên thiết bị thực hiện với dụng cụ kiểm tra thích hợp.

So sánh sai số 2C và sai số chỉ tiêu đứng

Phân biệt sai số chuẩn trực ngang và sai số chỉ tiêu đứng
Tiêu chí C / 2C V-index / MO
Bản chất Trục ngắm không vuông góc lý tưởng với trục quay ngang Zero/chỉ tiêu bàn độ đứng lệch khỏi quan hệ hình học lý tưởng
Ảnh hưởng chính Hướng ngang Góc đứng/góc thiên đỉnh
Kiểm tra Ngắm cùng mục tiêu ở hai mặt, so chênh 180° Ngắm cùng mục tiêu ở hai mặt, kiểm tra tổng số đọc theo quy ước
Cách giảm ảnh hưởng Đo hai mặt hoặc dùng hằng số hiệu chỉnh của máy Đo hai mặt hoặc hiệu chỉnh V-index theo manual
Có dùng một ngưỡng chung? Không Không

Sai số trục nghiêng có giống 2C không?

Không. Sai số trục nghiêng/trunnion axis error liên quan đến điều kiện trục quay ngang không vuông góc với trục đứng của máy. Sai số này khác với trục ngắm không vuông góc với trục quay ngang.

Trong đo chính xác, các sai số hình học có thể cùng tác động đến số đọc ngang, đặc biệt khi ngắm mục tiêu có góc đứng lớn. Vì vậy nhiều chương trình calibration của máy hiện đại tách các hằng số horizontal collimation, vertical index, trunnion axis và compensator.

Kiểm tra 2C có thay thế kiểm định thiết bị không?

Không. Kiểm tra 2C chỉ đánh giá một thành phần của trạng thái hình học thiết bị.

Một máy toàn đạc còn cần xem:

  • Compensator và trục đứng.
  • V-index.
  • Trunnion axis nếu model/hãng yêu cầu.
  • Độ chính xác EDM và hằng số gương.
  • Dọi tâm quang học/laser.
  • Bọt thủy tròn, bọt thủy điện tử.
  • Tình trạng tribrach và chân máy.

ISO 17123-3 tập trung vào quy trình kiểm tra hiện trường độ chính xác của máy kinh vĩ; với EDM còn có các phần ISO khác trong bộ 17123. Khi dự án yêu cầu chứng chỉ kiểm định/hiệu chuẩn, kiểm tra 2C tại hiện trường không thay cho chứng chỉ đó.

Ảnh hưởng của 2C trong lưới khống chế

Lưới khống chế dùng các trị đo góc và khoảng cách để xác định tọa độ các điểm cơ sở. Nếu hướng ngang bị sai hệ thống, sai số có thể truyền qua nhiều cạnh và làm tăng số hiệu chỉnh khi bình sai.

Với lưới quan trọng, nên đo nhiều vòng và cả hai mặt theo quy trình dự án. Việc có số liệu dư còn giúp phát hiện quan sát bất thường thay vì chỉ tin một lần ngắm.

Bài quy trình thành lập lưới khống chế trắc địa giải thích toàn bộ chuỗi từ chọn điểm, đo góc – cạnh đến kiểm tra chất lượng.

Bài tính bình sai trong trắc địa giúp hiểu vì sao một trị đo có sai số hệ thống sẽ ảnh hưởng đến nghiệm điều chỉnh của mạng.

Ảnh hưởng của 2C trong bố trí công trình

Khi bố trí một điểm ở khoảng cách dài, sai số hướng nhỏ cũng tạo độ lệch ngang. Độ lệch gần đúng tăng theo khoảng cách và góc sai số.

Vì vậy các công việc như bố trí tim trục, chuyển trục, định vị cấu kiện hoặc kiểm tra thẳng hàng nên:

  • Kiểm tra máy trước ca đo.
  • Dùng điểm khống chế ổn định.
  • Hạn chế hướng ngắm quá chênh cao nếu hình học không thuận lợi.
  • Đo kiểm độc lập hoặc hai mặt khi yêu cầu chính xác cao.

Quý anh chị cần triển khai đo đạc, bố trí hoặc kiểm tra hiện trạng có thể tham khảo dịch vụ khảo sát địa hình.

Ảnh hưởng của 2C trong quan trắc chuyển dịch và nghiêng

Quan trắc biến dạng dựa trên việc so sánh thay đổi nhỏ giữa nhiều chu kỳ. Một hằng số collimation ổn định có thể được mô hình hóa hoặc triệt giảm bằng quy trình, nhưng một máy thay đổi trạng thái giữa các chu kỳ sẽ gây rủi ro lớn cho tính đồng nhất của chuỗi số liệu.

Do đó cần lưu nhật ký máy, thời điểm calibration, model, serial, điều kiện đo và phương pháp giữa các chu kỳ.

Quý anh chị có dự án theo dõi lún, nghiêng hoặc chuyển dịch ngang có thể tham khảo dịch vụ quan trắc lún nghiêng công trình.

“Sai số 2C không đáng sợ nếu kỹ sư hiểu nó, kiểm tra đúng và tổ chức phép đo có tính đối xứng. Điều nguy hiểm là dùng một máy vừa thay đổi trạng thái nhưng vẫn coi mọi hướng ngắm là đúng chỉ vì màn hình vẫn hiển thị đủ giây.”

Kỹ sư Phan Việt Tuyên

Ảnh hưởng của 2C trong đo ranh và địa chính

Đo đạc địa chính cần đồng thời kiểm soát ranh pháp lý và chất lượng trị đo. Máy chính xác không thể sửa một đường ranh đã xác định sai, nhưng sai số máy có thể làm giảm độ tin cậy của tọa độ điểm ranh đã xác định đúng.

Với thửa đất có nhiều góc, cạnh dài hoặc khu vực che khuất GNSS, máy toàn đạc thường được dùng để đo nối từ lưới khống chế đến các điểm chi tiết.

Quý anh chị cần kiểm tra ranh, diện tích hoặc lập bản vẽ hiện trạng có thể sử dụng dịch vụ đo đạc đất đai.

Ảnh hưởng của 2C trong 3D Laser Scan và BIM

Máy toàn đạc thường được dùng để thiết lập điểm khống chế, target hoặc hệ tọa độ phục vụ ghép các đám mây điểm. Nếu tọa độ khống chế sai, dữ liệu scan có thể vẫn “đẹp” ở từng trạm nhưng lệch khi đưa vào hệ tọa độ dự án.

Do đó, kiểm soát máy toàn đạc vẫn quan trọng trong workflow scan 3D, đặc biệt khi dữ liệu cần ghép với bản vẽ thiết kế hoặc mạng tọa độ công trình.

Quý anh chị cần số hóa hiện trạng công trình có thể tham khảo dịch vụ quét 3D Laser Scan.

Checklist kiểm tra máy trước khi ra hiện trường

  • Kiểm tra tình trạng chân máy và tribrach.
  • Kiểm tra dọi tâm quang học hoặc laser.
  • Cân máy và theo dõi compensator.
  • Kiểm tra 2C/horizontal collimation theo manual khi cần.
  • Kiểm tra V-index.
  • Xác nhận hằng số gương và chế độ reflector/reflectorless.
  • Kiểm tra nhiệt độ, áp suất nếu nhiệm vụ EDM yêu cầu hiệu chỉnh khí tượng.
  • Kiểm tra pin, bộ nhớ, job và hệ tọa độ.
  • Ghi serial máy vào nhật ký với dự án quan trọng.

Câu hỏi thường gặp về sai số 2C

2C và C có phải cùng một giá trị không?

Không. 2C là độ lệch hai mặt khỏi quan hệ 180°; C là một nửa giá trị đó. Khi đọc manual hoặc nhật ký cần kiểm tra tài liệu đang dùng ký hiệu nào.

Đo hai mặt có loại bỏ hoàn toàn sai số 2C không?

Đo hai mặt đúng quy trình giúp triệt giảm ảnh hưởng bậc nhất của sai số chuẩn trực ngang, nhưng không loại bỏ các nguồn sai số khác như lệch tâm, rung, khúc xạ, compensator hoặc sai số mục tiêu.

Máy 1″ thì 2C bao nhiêu mới đạt?

Không có ngưỡng chung chỉ dựa vào specification 1″. Cần xem manual của đúng model, chương trình Check & Adjust và yêu cầu độ chính xác của nhiệm vụ đo.

Có thể tự hiệu chỉnh 2C bằng phần mềm máy không?

Nếu model có chương trình collimation và manual cho phép, người dùng được đào tạo có thể thực hiện phép đo calibration theo hướng dẫn. Nếu giá trị biến động bất thường hoặc máy bị va chạm, nên kiểm tra tại trung tâm kỹ thuật.

ISO 17123-3:2001 còn hiện hành không?

Có. ISO hiện vẫn công bố ISO 17123-3:2001 là tiêu chuẩn hiện hành; bản này đã được rà soát và xác nhận lại năm 2021.

Kết luận

Sai số 2C trong trắc địa phản ánh sai số chuẩn trực ngang của máy toàn đạc hoặc kinh vĩ. Khi kiểm tra hai mặt, cần phân biệt rõ: 2C là độ lệch khỏi quan hệ 180°, còn C là một nửa độ lệch đó.

Không nên dùng một bảng ngưỡng cố định cho mọi model. Kỹ thuật viên cần kết hợp manual của thiết bị, chương trình Check & Adjust, tiêu chuẩn kiểm tra hiện trường và yêu cầu độ chính xác của công việc.

Với các nhiệm vụ quan trọng, đo hai mặt, số liệu dư, nhật ký kiểm tra máy và hệ mốc ổn định là những biện pháp thực tế giúp giảm rủi ro. Khi sai số không ổn định hoặc máy vừa bị va chạm, không nên cố “bù bằng phần mềm” rồi tiếp tục đo mà cần đánh giá trạng thái thiết bị.

Liên hệ đo đạc và khảo sát

Quý anh chị cần đo đạc địa chính, khảo sát địa hình, bố trí công trình, quan trắc hoặc kiểm tra hiện trạng có thể gửi phạm vi công việc để Đo Vẽ Nhanh tư vấn phương án thiết bị và quy trình phù hợp.

Công ty TNHH Hợp Nhất Bách Việt – Đo Vẽ Nhanh

Trụ sở: 369/16 Lò Lu, Phường Long Phước, Thành phố Hồ Chí Minh

Văn phòng hỗ trợ: 31/13 đường 160, Phường Tăng Nhơn Phú, Thành phố Hồ Chí Minh

Hotline: 0907 621 115

Email: pviettuyen@gmail.com

Tài liệu tham khảo

International Organization for Standardization. (2001). ISO 17123-3: Optics and optical instruments — Field procedures for testing geodetic and surveying instruments — Part 3: Theodolites. ISO. Tiêu chuẩn được ISO xác nhận vẫn hiện hành sau rà soát năm 2021.

Sokkia. Electronic Total Station Operator’s Manual – Collimation Check and Adjustment. Hướng dẫn kiểm tra collimation bằng quan sát mặt I và mặt II và lưu hằng số hiệu chỉnh theo model.

Trimble. Total Station User Guide – Correction for Collimation Errors. Tài liệu mô tả horizontal collimation và vertical collimation cùng cơ chế hiệu chỉnh số đo.

Leica Geosystems. Total Station User Manual – Determining Instrument Errors. Hướng dẫn xác định Line-of-Sight Error và Vertical Index Error theo chương trình calibration của thiết bị.

5/5 - (1 bình chọn)

Liên Hệ Đo Vẽ Nhanh

Đo Vẽ Nhanh sẵn sàng hỗ trợ bạn về đo đạc địa chính, khảo sát địa hình và địa chất công trình.

Địa chỉ: 369 Lò Lu, phường Long Phước, TPHCM